Laatst bijgewerkt: vandaag • Dit is algemene informatie en geen medische diagnose. Bij acute benauwdheid, pijn op de borst of plots neurologische uitval: neem direct contact op met huisarts/SEH.
Dit herstelplan Long COVID helpt je veilig opbouwen zonder terugval. Je leert energie doseren (pacing), grenzen herkennen en in kleine stappen je belastbaarheid vergroten — zonder steeds te crashen.
Wil je snel weten welk patroon bij jou speelt?
Start met het herstelplan hieronder. Twijfel je of je vooral last hebt van PEM/crash, adem/benauwdheid, prikkelgevoeligheid of duizeligheid? Dan helpt een gerichte startcheck om je beste eerste stap te bepalen.
Bekijk de startcheckSnel naar:
1. Jouw patroon • 2. Stabiliseren • 3. Pacing • 4. Energie-envelop • 5. Veilige opbouw • 7. Terugval 48u • FAQ
In 2 minuten: waar gaat dit herstelplan over?
- Stop de boom-bust cyclus (te veel → crash → achterstand → weer te veel).
- Leer je grenzen kennen (fysiek, mentaal én prikkel).
- Bouw veilig op met kleine stappen die je lichaam kan verwerken.
- Maak terugval zeldzamer met een simpel 48-uurs plan.
Stap 1 — Begrijp jouw patroon
Long COVID is zelden één klacht. De één heeft vooral vermoeidheid, de ander benauwdheid, duizeligheid, overprikkeling of brain fog. Dit herstelplan werkt het best als je eerst herkent welk patroon bij jou vooraan staat.
PEM-check: word je vaak 24–48 uur later slechter na inspanning (fysiek of mentaal)? Dan is pacing je basis en ga je eerst stabiliseren vóór je opbouwt.
Stap 2 — Stabiliseren: eerst rust in je systeem
Stabiliseren betekent: minder schommelingen. Niet “niks doen”, maar jouw dagen zo inrichten dat je minder vaak over de grens gaat. Als je systeem rustiger wordt, kun je betrouwbaar opbouwen.
- Belasting: wat je doet (lopen, werken, schermen, drukte, stress).
- Herstel: wat je terugwint (slaap, rustblokken, prikkelarm, adem/ontspanning).
- Grenzen: jouw “budget” zonder terugval.
Stap 3 — Pacing: energie verdelen zonder terugval
Pacing = doseren vóór je klachten pieken. Je verdeelt energie over dag/week en plant herstelmomenten. Dit geldt voor fysieke inspanning, maar net zo goed voor denken, schermen en prikkels.
- Werk met blokken: 20–40 min activiteit → 5–10 min herstel (stil/prikkelarm).
- Splits zware taken: niet “alles op één dag”.
- Mentale pacing telt: afspraken, administratie en drukte kosten vaak veel.
(Deze subpagina maken we als volgende:) /herstelplan-long-covid/pacing/
Stap 4 — Energie-envelop: binnen je grens blijven
De energie-envelop is jouw persoonlijke ruimte waarbinnen je kunt functioneren zonder terugval. Doel: eerst betrouwbaar binnen je grens blijven; daarna pas vergroten.
(Subpagina straks:) /herstelplan-long-covid/energie-envelop/
Stap 5 — Veilige opbouw: klein, voorspelbaar, herhaalbaar
Opbouwen werkt alleen als je lichaam het kan verwerken. De beste opbouw is klein, voorspelbaar en meetbaar.
Vuistregels voor veilig opbouwen
- 1 variabele tegelijk (duur óf intensiteit óf frequentie).
- 48-uurs check: word je 1–2 dagen later slechter? Dan was het te veel.
- Stabiel = vooruit: minder terugval is al winst.
(Subpagina straks:) /herstelplan-long-covid/opbouwen-zonder-crash/
Stap 7 — Terugval? Gebruik dit 48-uurs stappenplan
Terugval betekent niet “terug bij af”. Het betekent: je systeem heeft een grens gehad. Met dit stappenplan verklein je de schade en kom je sneller weer op koers.
- Stop de prikkel: schrap niet-essentiële dingen, maak de dag prikkelarm.
- Herstel in blokken: korte herstelmomenten verspreid (niet 1x lang).
- Eet/drink regelmatig: simpel, licht en voorspelbaar.
- Dag 2 evaluatie: terug naar je laatst stabiele niveau (niet doorpushen).
(Subpagina straks:) /herstelplan-long-covid/terugval-wat-nu/
Twijfel je waar je moet beginnen?
Als je vastloopt of steeds terugvalt, helpt een startcheck om jouw patroon en beste eerste stap helder te krijgen.
Startcheck bekijkenVeelgestelde vragen
Moet ik rusten of juist trainen?
Als PEM/crashes meespelen: eerst stabiliseren en doseren (pacing). Als je stabieler wordt, kun je gecontroleerd opbouwen. “Doorpushen” werkt vaak averechts.
Wat is de snelste winst vandaag?
Werk in blokken (timer) en voeg 2–4 korte herstelmomenten toe. Minder terugval is de snelste route naar meer ruimte.
Wanneer moet ik medisch laten beoordelen?
Bij acute benauwdheid, pijn op de borst, flauwvallen, nieuwe ernstige klachten of neurologische uitval: eerst huisarts/SEH.
